Victor Hugo
Victor Hugori buruzko alpamen biograflko laburra

Victor Hugo 1885eko maiatzaren 22an hil zen, 83 urte zituela. Besançon-en jaio zen 1802ko otsailaren 26an; beraz, zehatz-mehatz esanda, orain dela 200 urte jalo zen. Bere bizitzak nahiz bere lanak arrasto sakona utzi dute mundu osoko kulturan.

1811n, 9 urte bete bern zituela, amarekin Espainiara bidaiatu zuen Hugo zeritzan alta, Bonaparteren jenerala, bertan baifzegoen. Muga zeharkatu ostean, Hernanin egin zuten lehenengo gaua. Hain zuzen ere, Carlos V.aren garaian kokatu zuen drama ezagunetariko bati Gipuzkoako udalerriaren izena jarri zion.

1822an, hogei urterekin, bere lehenengo olerki-liburua argitaratu zuen. Oda eta olerki desberdinez osatuta zegoen. Urte berean Adéle Fouchet-ekin ezkondu zen. Garai hartan Victor Hugo katolikoa eta legitimista zen eta, horiez gain, Carlos X.aren erregimenak pentsioa ematen zion. Urfe batzuk beranduago, ordea, heldu egin zen eta oso gazte erromantizismoaren pertsona nagusi bilakatu zen. l83Oean Adélerengandik urrundu eta Juliette Drouetengana hurbildu zen. Berarekin batera emakumezkoa hil arte gelditu zen. Hori olerkaria bera hil baino bi urte lehenago gertatu zen.

l83Oetik 1840ra bitartean literaturaren irakinaidia izan zuen eta garai horretan zenbait drama garrantzitsu egin zituen:
Hernani (1830)
Erre geak ongi pasatzen du (1832)
Lucrecia Borgia eta María Tudor (1833) eta Udazkeneko hostoak (1831)
Egunsentiko kantuak (1835) eta Tximistak eta iluntasuna (1840).
Halaber, 1831n Pariseko gure dama eleberri famatua idatzi zuen.


l84lean, 39 urte zituela, Akademian sartu zen. Une horretan bere literatur lana urriagoa izan zen eta bidaia gehiago egin zituen.

1843ko udan mendebaldeko Pirinio eskualdera bidaia hasi zuen. Bertan uztailaren 20tik abuztuaren 26ra bitartean izan zen. Bidaia Bordelen hasi ondoren, Baiona, Miarritze, Pasaia, Lezo, Iruña, Paue, Cauterets, Gavarnie eta Luz Ardiden bisitatu zituen. Eskualde geografiko horretan Victor Hugok bere begi boteretsu eta sakonak ezarri zituen eta, ondorioz, deskribapen erromantikoak eta oinarria zutenak gauzatu zituen.

Deskribapen horiek Carlos Vacquerie suhiarentzat nahiz Leopoldina alabarentzat eginak zeuden. Hain zuzen ere, azken hori Senaren estuarioan ¡tota hil zen irailaren 4an, olerkaria bidaiatik itzuli eta egun gutxi batzuk barru. Gertakari horrek Victor Hugoren jardunbidean eragina izan zuen; besteak beste, bidaia-liburua argitaratu gabe gelditu zen. Liburua idazlea hildakoan argitaratu zen.

1 848ko otsailean II. Errepublika aldarrikatu zen iraultzan parte hartu zuen, baina Parisen eta ¡a Europa osoan zegoen ezegonkortasunak bultzatuta, Victor Hugo jatorri bonapartistara itzuli zen eta Napoleonen bilobari, Luis Napoleoni, bere laguntza eskaini zion. Bera izendatu zuten, hain zuzen ere, Errepublikako lehendakari. Dena dela, Luisen asmo absolutistek (1853an "frantziarren enperador&' izendatzeko Luis Napoleonek berak kolpea eman zuen) Victor Hugok bere akatsa onartzea sortarazi zuten eta erbesteratu egin zen. Urte asko eman zituen Guernesey-eko udalerrian, Jersey-en, hau da, Britainia Handiko ubidean kokatuta dagoen irlan.

1852az gero eta 1885ean hil arte ezaugarri liberalak eta errepublikanoak nabarmendu zituen. Horiek oinarritzat hartuta, heldutasunean idatzitako lanak argitaratu zituen. Jadaník gizartean beste tokia zuen:

Zigorrak (1853)
Begiespenak (1856)
Mendeetako Legenda (1859)
Miserableak (1862), Itsasoko lan gileak (1866)
Urte ¡karagarria (1872), Mendeetako legendaren bigarren eta hirugarren sailak (1877 eta 1883, hurrenez hurren)
Horiek izan ziren 1885ean hil arte idatzi zituen zenbait lan. XIX. mendearen amaieran edo XX. mendearen erdialdean argitaratu behar izan ziren. bere egunkariak, oroitzapenak eta bidaia-liburuak (1951-1954) ere ez dira ahaztu behar.

Pariseko kaleetan zehar izan zen segizioan milioi bat pertsona baino gehiagok parte hartu zuen. Testamentuan dirutza guztia (garai hartako 20.000 franko) behartsuei utzi zien.

castellano | euskera | français | english © pasaiaBAI.com