La exposición “Antxoko emakumeak Ricardo Valderderen begian (1930-1960)“, organizada por Antxotarrok Historia Mintegia, con el apoyo del Ayuntamiento de Pasaia y la ayuda de la empresa Asmatu XXI sigue abierta al público hasta el 22 de noviembre en horario de 19:00 a 21:00, los días laborales y de 12:00 a 14:00 sábados-domingos.
Esta es otra pequeña muestra organizada por Antxotarrok Historia Mintegia (anteriormente organizaron otra exposición sobre los sanfermines de distintas épocas) del fondo Ricardo Valverde.
“Las mujeres antxotarras, ante la cámara, muestran estilo, elegancia y saber estar. Y el fotógrafo, ante ellas, se esmera en la luz, el encuadre y la elección de situaciones”, afirman desde la entidad antxotarra.
Además, en esta exposición se puede apreciar “la calidad profesional de Ricardo Valverde, un fotógrafo “de calle” que supo captar a sus paisanos con cariño y con sentido del documento”.
En la exposición se pondrá a la venta el calendario de Antxo 2010, centrado en el tema “Tabernas históricas de Antxo”, confeccionado con parte de las fotografías cedidas por numerosos antxotarras.
Antxoko Valverdetarrak
Litografoak eta editoreak ziren Valverdetarrak Irunen.
Antxon ere, Valverdetarrak oso lotuak egon dira idatziarekin eta irudiarekin.
Horretaz gainera, Ricardo, Lucio, Juan Luis… merkataritzari emanak bizi izan ziren eta, honenbestez, oso herrikoak, oso ezagunak izan ditugu.
Esan liteke, nolabait, Valverdetarren bitartez Antxoren ia XX. mende osoa ezagutu genezakeela.
Juan Valverde Cubero (Irun, 1861 - 1921, Antxo)
Irunen ezkondu zen Celestina Labaien Zozaiarekin 1886an.
Real Compañia Asturiana de Minas-eko enplegatua zenez, Antxora etorri ziren bizitzera 1888an. Berehala nabarmendu zen sortzen ari zen Antxo hartan: Donostiako La Voz de Guipuzcoa egunkari errepublikanoko berri-emailea izan zen, eta Musical Pasaitarra elkarteko aurreneko lehendakaria.
Antxo independentea izateko 1890ean sortu zen Batzordekoa izan zen.
Sei seme-alaba izan zituen: Raimundo (Irunen jaioa), Jacinta, Jose, Ricardo, Lucio eta Angelita (bostak Antxon jaioak).
Lucio Valverde Labaien (Antxo, 1901 – 19…, Antxo)
Zumalakarregi kalea San Sebastian kalea zenean, 1931ean, Lucio Valverdek zabaldua zeukan bere burdindegia 13. zenbakian. Sukaldeko eta etxeko tresnen burdindegia zen, eta horrek, gure barrutiko dendarik ezagunena bigurtu zuen urte luzez: ia berrogeita hamar urte egon zen zabalik.
Hiru seme izan zituen: Lucio, Juan Mari eta Fernando.
Juan Marik hartu zuen aitaren segida burdindegian, eta hemen gauden askok gogoan daukagu bere tratu gozoa. Jubilatuta bizi da aspaldi samar, Molinaon, gure inguruko izen politena duen baserrian, Juanasoro Enean, alegia, Joanatxoenean, alegia, Juanatxonen.
Juan Mariren anaia Lucioren seme bat, Antxon, Valverdetarren merkataritza senaren azken lekukoa dugu, Emili tindategian.
Jose Valverde Labaien (Antxo, 1890 - 1982, Antxo)
Aita bezala, Real Compañia Asturiana de Minas-en egin zuen lana, berrogeita hamabi urtez, eta Belgikako gobernuak hainbat domina eman zizkion. Ez horretan bakarrik, idatzian ere haren antzekoa izan genuen: aita hildakoan, berak hartu zuen La Voz de Guipuzcoa egunkariko berri-ematea.
Eta herri mailan, Pasajes aldizkariko erredaktoreetako bat izan zen (1926-1936).
Gero, gerraondoan, La Voz de España-rako egin zituen kronikak, 1973 arte. Eta honetan ere lan luzea gina zuenez, ohorezko berri-emailea izendatu zuten erretiratu baino urte bete lehenago.
Bandako klarinetea izan zen.
Ricardo Valverde Labaien (Antxo, 1893 - 1985, Gasteiz)
Ricardok hasiera batetik kolaboratu zuen Pasaian argitaratzen ziren aldizkariekin, argazkiak eginez eta publizitatea erosiz. Horrela, 1920ko hamarraldian Pasajes aldizkariko argizkilari ofiziala Errenteriako Figurski baldin bazen ere, 1934tik aurrera Valverderen lanak gero eta maizago ageriko ziren: pilotariak, festak, herritarrak…
Gero, 1943an hasi eta 1961 bitartean, argazki mordoa egin zuen Los Tres Pasajes aldizkarirako eta La Voz de España egunkarirako. Blas de Lezo kalean zeukan argazki, liburu, opari eta jostailu dendatik atera zuen bizimodua. Denda hau ere, gogoan daukagu askok noski. Ehunka antxotar betikotu zituen kamerarekin hatxe, bere dendaren aurrean.
Bi mila eta gehiago argazki utzi dizkigu ondare.
Anaia Lucio bezala, Galeperra elkarteko sortzaileetarikoa izan zen (1947), eta luzaz ibili zen batzorde eragilean.
Fernanda Ventureirarekin ezkondu zen, 1976an alargunduz.
Bi seme izan zituzten: Juan Luis eta Angel Mari.
Gerra piztu zutenean 1936an, erbestera jo zuen familiarekin, Poitiers-era.
Handik itzulian, Angel Mari semea hil zitzaion, trenetik erorita.
Juan Luis Valverde Ventureira (Antxo, 1927 - 2002, Gasteiz)
Juan Luis askotan ikusi izan genuen mostradore atzean, bere lehengusu Juan Mari bezala. Baina ez egun osoan, tarteka baizik, emazteari laguntzen, aitagandik hartutako dendan.
Alfa hirin-fabrikako enplegatua izan zen lanbidez.
Daniela Fernandezekin ezkondu zen, eta honek hartu zuen aitaginarrebaren dendaren segida.
Hiru seme-alaba izan zituzten: Angel Mari, Mirari eta Juan Luis.
Juan Luis zinegotzia izan zen, ogasuna, kultura eta turismoaz arduratuz (1967-1974). Alkateordea izan zen, eta baita Festa Batzordeko lehendakaria ere.
Baina, batez ere, bere aitaren argazki negatiboak zaindu zituen, eta ahaleginak egin zituen ondare publikoa bihur zedin. Pozik egongo zatekeen gaur gure artean.
Mirari alabak hartu zuen bere gain aitona Ricardoren ondarearen ardura, eta berari zor diogu, azken finean, gure historiaren irudiok guztion eskura iritsi izana.
Almacenado en la categoría Pasaia, Antxo |
